سجده هاى واجب و مستحب در قرآن
در قرآن کریم در پانزده موضع ، آیه سجده وجود دارد که در چهار مورد از آنها به محض خواندن یا شنیدن آیه ، سجده کردن واجب است . و در بقیه مستحب مى باشد. این مطلب ، مضمون روایات اهل سنت نیز اشاره خواهیم کرد. آن چهار آیه که سجده در آنها واجب است عبارتند از:
۱ - (( انما یؤ من بایاتنا الذین اذا ذکروا بها خروا سجدا و سبحوا بحمد ربهم و هم لا یستکبرون )) (۲۹۵).
۲ - (( و من آیاته اللیل و الشمس و القمر لا تسجدوا لله الذى خلقهن ان کنتم ایاه تعبدون )) (۲۹۶).
۳ - (( فاسجدوا لله و اعبدوا)) (۲۹۷).
۴ - (( کلا لا تعطعه و اسجدوا و اقترب )) (۲۹۸).
وجوب سجده در این آیات شریفه در مذهب اهل بیت - علیه السلام - اجمالى است . و روایات آن در حدیث از جمله در وسائل الشیعه ، ابواب قرائه القرآن ، باب ۴۲ - ۴۳، منقول است . و آن را (سجده تلاوت ) مى نامند. به عنوان تبرک به یک حدیث اکتفا مى کنیم : (( عن عبدالله بن سنان عن اءبى عبدالله علیه السلام قال : اذا قراءت شئیا من العزائم التى یسجد فیها فلا تکبر سجودک و لکن تکبر حین ترفع راءسک و العزائم اربع : حم السجده و تنزیل و النجم و اقرء باسم ریک )) (۲۹۹).
منظور ار (تنزیل )، سوره سجده مى باشد. در روایت دیگر آمده است :(( قال علیه السلام ان العزائم اربع : اقرء ربک خلق . و النجم و تنزیل السجده و حم السجده )) (۳۰۰).
اما یازده موردى که سجده در آنها مستحب است عبارتند از:
۱ - (( ان الذین عند ربک لایستکبرون عن عبادته و یسبحونه و له یسجدون و له یسجدون )) (۳۰۱).
۲ - (( و لله یسجدو ما فى السموات و الارض طوعا و کرها و ظلالهم بالغدو والاصال )) (۳۰۲).
۳ - (( و لله یسجد من ما فى السموات و ما فى الارض من دابه و الملائکه و هم یستکبرون )) (۳۰۳).
۴ - (( ... ان الذین اوتوالعلم من قلبه اذا یتلى علیهم یخرون للاذقان سجدا )) (۳۰۴).
۵ - (( و ممن هدینا واجتبینا اذا تتلى علیهم آیات الرحمن خروا سجدا و بکیا )) (۳۰۵)
۶ - (( الم تر ان الله یسجد له من فى السوات و من الارض و الشمس و القمر و النجوم و الجبال و الشجر و الدواب و کثیر و من الناس ... )) (۳۰۶)
۷ - (( یا ایهاالذین ارکعوا و اسجدوا واعبدوا ربکم وافعلوا الخیر لعلکم تفلحون )) (۳۰۷)
۸ -(( و اذا قیل لهم اسجدوا للرحمن قالوا و ما الرحمن انسجد تاءمرنا و زادهم نفورا )) (۳۰۸)
۹- (( الا سجدوالله الذى یخرج الخب ء فى السموات والارض و یعلم ما تخفون و ما تعلنون )) (۳۰۹)
۱۰ - (( وظن داود انما فتناه فاستغفر ربه و خر راکعا و اناب )) (۳۱۰)
۱۱ - (( و اذا قرء علیهم القرآن لایسجدون )) (۳۱۱)
این است مذهب اهل بیت - صلوات الله علیه اجعین - که حقایق را از جد بزگوارشان حضرت محمد بن عبدالله - صلى الله علیه و آله - اخذ و بیان کرده اند. اما در مذهب اهل سنت ، ابوحنیفه سجده را همه موارد پانزده گانه ، واجب مى داند. و شافعى همه آنها را مستحب مؤ کد گفته است .

Zugriffe: 1374